Kishkindha Kanda Sarga 13 – kiṣkindhākāṇḍa trayōdaśaḥ sargaḥ
|| saptajanāśramapraṇāmaḥ ||
r̥śyamūkāt sa dharmātmā kiṣkindhāṁ lakṣmaṇāgrajaḥ |
jagāma sahasugrīvō vālivikramapālitām || 1 ||
samudyamya mahaccāpaṁ rāmaḥ kāñcanabhūṣitam |
śarāṁścādityasaṅkāśān gr̥hītvā raṇasādhakān || 2 ||
agratastu yayau tasya rāghavasya mahātmanaḥ |
sugrīvaḥ saṁhatagrīvō lakṣmaṇaśca mahābalaḥ || 3 ||
pr̥ṣṭhatō hanumān vīrō nalō nīlaśca vānaraḥ |
tāraścaiva mahātējā hariyūthapayūthapaḥ || 4 ||
tē vīkṣamāṇā vr̥kṣāṁśca puṣpabhārāvalambinaḥ |
prasannāmbuvahāścaiva saritaḥ sāgaraṅgamāḥ || 5 ||
kandarāṇi ca śailāṁśca nirdarāṇi guhāstathā |
śikharāṇi ca mukhyāni darīśca priyadarśanāḥ || 6 ||
vaiḍūryavimalaiḥ parṇaiḥ padmaiścākōśakuḍmalaiḥ |
śōbhitān sajalān mārgē taṭākāṁśca vyalōkayan || 7 ||
kāraṇḍaiḥ sārasairhaṁsairvañjulairjalakukkuṭaiḥ |
cakravākaistathā cānyaiḥ śakunairupanāditān || 8 ||
mr̥duśaṣpāṅkurāhārānnirbhayān vanagōcarān |
carataḥ sarvatō:’paśyan sthalīṣu hariṇān sthitān || 9 ||
taṭākavairiṇaścāpi śukladantavibhūṣitān |
ghōrānēkacarān vanyān dviradān kūlaghātinaḥ || 10 ||
mattān giritaṭōtkr̥ṣṭān jaṅgamāniva parvatān |
vāraṇān vāridaprakhyān mahīrēṇusamukṣitān || 11 ||
vanē vanacarāṁścānyān khēcarāṁśca vihaṅgamān |
paśyantastvaritā jagmuḥ sugrīvavaśavartinaḥ || 12 ||
tēṣāṁ tu gacchatāṁ tatra tvaritaṁ raghunandanaḥ |
drumaṣaṇḍa vanaṁ dr̥ṣṭvā rāmaḥ sugrīvamabravīt || 13 ||
ēṣa mēgha ivākāśē vr̥kṣaṣaṇḍaḥ prakāśatē |
mēghasaṅghātavipulaḥ paryantakadalīvr̥taḥ || 14 ||
kimētajjñātumicchāmi sakhē kautūhalaṁ hi mē |
kautūhalāpanayanaṁ kartumicchāmyahaṁ tvayā || 15 ||
tasya tadvacanaṁ śrutvā rāghavasya mahātmanaḥ |
gacchannēvācacakṣē:’tha sugrīvastanmahadvanam || 16 ||
ētadrāghava vistīrṇamāśramaṁ śramanāśanam |
udyānavanasampannaṁ svādumūlaphalōdakam || 17 ||
atra saptajanā nāma munayaḥ saṁśitavratāḥ |
saptaivāsannadhaḥ śīrṣā niyataṁ jalaśāyinaḥ || 18 ||
saptarātrakr̥tāhārā vāyunā vanavāsinaḥ |
divaṁ varṣaśatairyātāḥ saptabhiḥ sakalēvarāḥ || 19 ||
tēṣāmēvamprabhāvānāṁ drumaprākārasaṁvr̥tam |
āśramaṁ sudurādharṣamapi sēndraiḥ surāsuraiḥ || 20 ||
pakṣiṇō varjayantyētattathānyē vanacāriṇaḥ |
viśanti mōhādyē tatra nivartantē na tē punaḥ || 21 ||
vibhūṣaṇaravāścātra śrūyantē sakalākṣarāḥ |
tūryagītasvanāścātra gandhō divyaśca rāghava || 22 ||
trētāgnayō:’pi dīpyantē dhūmō hyatra prakāśatē |
vēṣṭayanniva vr̥kṣāgrān kapōtāṅgāruṇō ghanaḥ || 23 ||
ētē vr̥kṣāḥ prakāśantē dhūmasaṁsaktamastakāḥ |
mēghajālapraticchannā vaiḍūryagirayō yathā || 24 ||
kuru praṇāmaṁ dharmātmaṁstān samuddiśya rāghava |
lakṣmaṇēna saha bhrātrā prayataḥ samyatāñjaliḥ || 25 ||
praṇamanti hi yē tēṣāṁ munīnāṁ bhāvitātmanām |
na tēṣāmaśubhaṁ kiñciccharīrē rāma dr̥śyatē || 26 ||
tatō rāmaḥ saha bhrātrā lakṣmaṇēna kr̥tāñjaliḥ |
samuddiśya mahātmānastānr̥ṣīnabhyavādayat || 27 ||
abhivādya tu dharmātmā rāmō bhrātā ca lakṣmaṇaḥ |
sugrīvō vānarāścaiva jagmuḥ saṁhr̥ṣṭamānasāḥ || 28 ||
tē gatvā dūramadhvānaṁ tasmāt saptajanāśramāt |
dadr̥śustāṁ durādharṣāṁ kiṣkindhāṁ vālipālitām || 29 ||
tatastu rāmānujarāmavānarāḥ
pragr̥hya śastrāṇyuditārkatējasaḥ |
purīṁ surēśātmajavīryapālitāṁ
vadhāya śatrōḥ punarāgatāḥ saha || 30 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē trayōdaśaḥ sargaḥ || 13 ||
